DRUGA RAKOVIČKA PAROHIJA (HRAM SV. APOSTOLA VARTOLOMEJA I VARNAVE, RAKOVICA)

web: http://crkvarakovica.rs/

Paroh: Protonamesnik Radoslav Savović

Kontakt: +381 11 3594  664

e-mail: c.o.rakovica@gmail.com

Podružni hramovi:

O parohiji:

Rakovica se prvi put pominje u turskom popisu stanovništva iz 1560. godine. Po predanju mesto je dobilo ime po rakovima, stanovnicima potoka koji je proticao kroz naselje. Međutim, ovaj podatak ipak se vezuje za selo Rakovicu koje je smešteno u neposrednoj blizini istoimenog naselja i potoka koji se spušta prema rakovičkom manastiru i uliva se u Topčidersku reku. Kako navodi letopisac, teren gde se prostire današnja Rakovica do 1912. godine imao je samo desetak vila i letnjikovaca pojedinih beograđana koji su dolazili preko leta, budući da je kraj bio izvanredno lep i prijtan. U neposrednoj blizini nalazi se selo Kneževac koje datira s početka XVI veka. U dolini su bile livade, a brda pod šumom. Dolinom teče Topčiderska rečica, leti veoma mala, ali usled padavina može biti dosta velika i plahovita. Tokom letnjih meseci šetni voz vikendom je šest puta dnevno u ove krajeve prevozio beograđane koji bi dolazili na odmor i rekreaciju. Prilike u Rakovici i okolini menjaju se iz temelja posle Prvog svetskog rata. Naselje se od 1927. godine izgradnjom fabrike potom i drugih fabrika, razvija u industrijsku zonu sa znatnim uvećanjem broja stanovnika. Za sve verske potrebe narod je odlazio u rakovički manastir posvećen Svetom Arhangelu Mihailu sagrađen 1380. godine. Od strane građana 1935. godine potekla je ideja da se za potrebe vernih u Rakovici i naseljima Kneževac, Košutnjak i Miljakovac podigne crkva.

 Letopisac dalje navodi da je u isto vreme Njegovu Svetost Patrijarha Varnavu posetila i gospođa Jelena Radojkić iz Beograda, udovica, moleći za savet šta da učini kako bi ovekovečila uspomenu na sebe, preminulog supruga Nikolu, bivšeg blagajnika Ministarstva prosvete, kao i umrlu jedinicu Biseniju. Gospođa Jelena sa zadovoljstvom primi blagoslov Patrijarha Varnave da podigne zadužbinu u Rakovici i izjavi da će postupati po želji Njegove Svetosti.

     Sa radovima se nije čekalo, vredni kneževački paroh Nedeljko Streličić krenuo je sa parohijanima u ozbiljan posao. Od manastira Rakovica je dobijen plac koji je nivelisan, te je maja meseca 1937. godine počela izgradnja Hrama. Temelj je osveštao Visokopreosvećeni Mitropolit skopski Josif iste godine. Kako bi Hram bio veći, Njegova Svetost Patrijarh Varnava donirao je izvesnu sumu novca i time sebe uvrstio u red ktitora. Projekat rakovičke Crkve delo je inženjera Mihaila Radovanovića i profesora Vojislava Zađine. Bilo je takođe mnogo parohijana i preduzeća koji su darivali novosagrađeni Hram ne bi li ga opremili ikonama i sasudima.

     Na sednici Uprave crkvene opštine od 10. juna 1939. godine određen je datum za osvećenje Hrama. U pitanju je 24. jun iste godine. Hroničar podvlači: ,,Radi zasluga blaženopočivšeg Patrijarha Varnave na radu u Svetoj Crkvi i oko podizanja ovog Hrama, a da bi mu se ime ovekovečilo, to je rešeno da se novopodignuta Crkva u Rakovici posveti Svetim Apostolima Vartolomeju i Varnavi, 11. juna (po novom kalendaru 24. juna).” Osvećenja hrama izvršio je Preosvećeni Episkop Dionisije, vikar Njegove Svetosti Patrijarha Gavrila. Otac Nedeljko je odlikovan pravom nošenja crvenog pojasa, a ordenom Svetog Save ktitorka, predsednik i ostali članovi Poverenstva za gradnju.

     Dana 18. marta 1941. godine u 89 godini upokojila se ktitorka Jelena Radojkić koja je sahranjena u svojoj zadužbini, u kripti Hrama Svetih Apostola Vartolomeja i Varnave u Rakovici, u kojoj počiva do danas.

     Crkveni mobilijar i zvona darivala je ktitorka Jelena. Ikonostas i freske u oltaru i kupoli oslikao je jeromonah Naum (Andrić). Ikonostas je teško oštećen usled požara 1999. godine, a freske potpuno uništene. Novi ikonostas od hrastovine u duborezu, poklon manastira Rakovice, postavljen je 2005. godine. Tokom 2004. godine na Hramu je urađena nova fasada i krovna konstrukcija.

     Parohijski dom je sagrađen 1939. godine. U njemu se nalazi kancelarija i stan za sveštenika. Za potrebe parohije od 1989. do 1991. godine izvedeni su građevinski radovi na proširenju, a 2006. godine zgrada je potpuno renovirana.

     Sa zapadne strane naspram ulaza u Hram 1995. godine izgrađen je paraklis za paljenje sveća. Iste godine na dan hramovne slave, kada se proslavljaju Sveti Apostoli Vartolomej i Varnava, Njegova Svetost Patrijarh Srpski Gospodin Pavle osveštao je novosagrađeni paraklis (palionicu sveća) i mozaik Svetog Save.

     Tokom 2000. godine blagoslovom Patrijarha Pavla u Hramu su u fresko tehnici živopisani oltar i soleja. Veliki deo je preostao da se živopiše, što je planirano za 2017. godinu.

     Sveštenstvo i verni narod tokom proteklih decenija trudili su se da pored Hrama i parohijskog doma i porta bude preuređena i ograđena. Tako je 2002. godine podignuta kapija od kamena i kovanog gvožđa. Ona sa ulice jasno ukazuje na Rakovički Hram koga je prelepo zelenilo zaštitilo, iako se nalazi na uzvišici. Celokupan prostor koji se prostire na nešto više od 1 hektara odaje prijatan osećaj tišine.

Fotografija: http://crkvarakovica.rs/

Tekst: http://crkvarakovica.rs